Mısır’dan Şam’a
Kaynak, 1922 yılında Mısır’ın Tanta şehrinde ilimle tanınan bir ailede doğduğunu belirtir. Babası adlî ve dinî görevler yürütür. Askerî eğitimi ve hizmeti, Mısır’dan ayrılışı, Suudi Arabistan ve Beyrut üzerinden 1955’te Şam’a yerleşmesi anlatılır.
Şam’da Ahmed el-Hârûn’a bağlanır. Biyografiye göre Hârûn’un Fütûhât’ı okumasını istemesi, sonraki derleme ve yorum çalışmalarında belirleyici olur. Önceki hocaları arasında Muhammed Sâdık el-Adevî ve Muhammed el-Muhtâr eş-Şinkītî de sayılır.
Konulara göre okuma
Eserleri, İbnü’l-Arabî’nin dağınık pasajlarını konular etrafında toplar. Biyografi bu çalışmaları, fıkıhtan başlayarak Şeyh’in düşüncesinin dinî tutarlılığını savunan bir program olarak tanıtır.
Diğer ciltler insân-ı kâmil, kutub, sûfî ifadeler, ilâhî sevgi, hayal, berzah ve rüyaları ele alır. İbnü’l-Arabî biyografisi de onun kendi eserlerindeki otobiyografik anlatılardan kurulmuştur.
Bu düzen, büyük bir külliyatta araştırmayı kolaylaştırır. Bununla birlikte alıntılanan sözlerle derleyicinin seçimi, sınıflandırması ve yorumu birbirinden ayrılmalıdır.
Metinlerin aidiyeti ve ihtilaflar
Arapça portre, Fusûsü’l-hikem şerhine ve aktarılan metinler ile eser aidiyetinde kullanılan Fihrist ve icâzet gibi belgelere yönelttiği itirazlara özel yer ayırır. Kabul ettiği yetmiş dört eserden oluşan bir listeyi de bildirir.
Bunlar biyografinin aktardığı Gurâb görüşleridir; Fusûs’un aidiyeti hakkında kesin hüküm veya genel uzlaşma olarak sunulmaz. Aidiyet sonucuna varmadan önce ilgili deliller, yazmalar ve baskılar karşılaştırılmalıdır.
Diğer derlemeler
Kaynak, Rûhu’l-kuds şerhini ve yol, şeyh ve mürid hakkındaki kitabını tanıtır. İkinci eser Fütûhât pasajlarıyla çeşitli kısa risaleleri bir araya getirir.
Rahmetün mine’r-Rahmân fî tefsîri ve işârâti’l-Kur’ân, yirmi beş yılda hazırlanan dört ciltlik bir çalışma olarak anlatılır. İbnü’l-Arabî’nin tefsir ve işaretlerini; zâhirî açıklama, hukuk, dil ve mânevî yorum ayrımlarına dikkat ederek düzenler.
Şubat 2007’de çıkan iki ciltlik hadis açıklamaları kitabı da anılır. Biyografi bunu, İbnü’l-Arabî’nin hadis rivayetini keşif uğruna dışladığı iddiasına cevap olarak sunar. Sayısal dökümler ve polemik sonuçları alıntılanmadan önce ciltlerden kontrol edilmelidir.
Öğretim ve etkisi
Şam’ın Muhâcirîn semtindeki evinde herkese açık ilmî toplantılar, lisansüstü araştırmacılara yardım, konferanslar ve mektuplaşmalar anlatılır. 1990’da Muhyiddin Ibn Arabi Society’nin anma kitabına İngilizce katkısı da kaydedilir.
Arapça metin onun hayatında yazılmıştır. “Bugüne kadar” gibi ifadeler tarihî belgeye aittir; güncel ikameti veya faaliyeti hakkında yeni iddialara dönüştürülmemiştir.